UBND HUYỆN THANH TRÌ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ KIỂM TRA KHẢO SÁT LẦN 2

NĂM HỌC 2019-2020

Môn: Ngữ văn 9

Thời gian làm bài: 120 phút

Ngày kiểm tra: 2/7/2020

Phần I (3 điểm). Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Bà tôi có học hành gì đâu, một chữ cắn đôi không biết. Bà lặng lẽ, cứ tưởng bà không biết gì. Bà thuộc như cháo hàng trăm hàng nghìn câu ca. Bà nói những câu sao mà đúng thế. Bà bảo u tôi:

“Dạy con từ thuở còn thơ

Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về

Người ta như cây. Uốn cây phải uốn từ non. Nếu để lớn lên mới uốn, nó gãy.”

                                   (Theo Sách giáo khoa Ngữ văn 9 tập 1)

Câu 1. Chỉ ra một phép liên kết được sử dụng trong đoạn trích trên.

Câu 2. Em hiểu như thế nào về quan điểm của người bà: “Người ta như cây. Uốn cây phải uốn từ non. Nếu để lớn lên mới uốn, nó gãy”?

Câu 3. Trên thực tế, quan điểm giáo dục của ông bà, bố mẹ có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với con cháu. Bằng một đoạn văn nghị luận khoảng 01 trang giấy thi với nhan đề “Điều con muốn nói”, em hãy bày tỏ suy nghĩ của mình về vấn đề trên.

Phần II (7 điểm).

Trong bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt có những câu thơ về dòng thời gian:

- Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói

- Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa

- Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi

- Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen

- Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ

- Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm tàu

Câu 1. Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ.

Câu 2. Các mốc thời gian trên tạo nên mạch tự sự cho bài thơ. Em hiểu như thế nào về vai trò của mạch tự sự này trong bài?

 Câu 3. Trong bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy cũng có những câu thơ về  thời gian như vậy. Hãy chép chính xác những câu thơ đó.

Câu 4. Trong dòng hồi tưởng của tác giả Bằng Việt có một quãng thời gian không thể nào quên:

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi

Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi

Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh

Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh:

“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố,

Mày có viết thư chớ kể này, kể nọ

Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”

Bằng một đoạn văn khoảng 15 câu theo phép lập luận quy nạp, hãy phân tích khổ thơ trên.Trong đoạn văn có sử dụng một câu có thành phần biệt lập tình thái và một câu có biện pháp tu từ so sánh (gạch chân, chú thích rõ).

Chúc các em làm bài tốt!

 

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN THANH TRÌ

HƯỚNG DẪN CHẤM THI KHẢO SÁT -  MÔN NGỮ VĂN 9

NĂM HỌC 2019 – 2020

--------------------------------------

Câu

 

Hướng dẫn chấm

Biểu điểm

Phần I

Câu 1

 

Câu 2

 

 

Câu 3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Phép liên kết: phép lặp

Từ được dùng làm phương tiện liên kết: Bà

Quan điểm của người bà: dạy con cháu từ thuở còn thơ, nếu để đến lớn mới uốn nắn sẽ không hiệu quả.(Học sinh có thể có cách diễn đạt khác).

 

* Đoạn văn: Nghị luận xã hội

* Vấn đề cần nghị luận: suy nghĩ về quan điểm giáo dục của ông bà, bố mẹ

* Học sinh có thể có cách diễn đạt khác nhau song cần đảm bảo các yêu cầu về nội dung và hình thức:

Nội dung: HS biết vận dụng lý lẽ và dẫn chứng để làm rõ nội dung:

- Nêu được quan điểm giáo dục của ông bà, bố mẹ đối với con cháu trong chính gia đình của mình.

- Bày tỏ suy nghĩ, cảm nhận về quan điểm giáo dục đó.

- Thấy được vai trò, trách nhiệm của ông bà, bố mẹ cũng như của con cháu trong vấn đề giáo dục con người.

- Thấy được sự thấu hiểu, chia sẻ, yêu thương...là những yếu tố quan trọng trong giáo dục.

- Bày tỏ mong muốn của mình đối với ông bà, bố mẹ về quan điểm giáo dục trên tình thần xây dựng, chân thành…

Hình thức:

- Đoạn văn, khoảng 01 trang giấy thi

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục, mạch lạc

 

3 điểm

(0,5)

 

(0,5)

 

 

(2,0)

 

 

      

 

 

1,5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0,5

 

 

 

Phần II

Câu 1

 

Câu 2

 

 

Câu 3

 

 

 

 

Câu 4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoàn cảnh sáng tác: năm 1963, khi tác giả đang học ngành luật ở Liên Xô/hoặc: năm 1963, khi tác giả đang học ở nước ngoài.

 

Mạch tự sự trong bài thơ ghi dấu các sự kiện trong cuộc đời bà cháu; là cơ sở để bộc lộ mạch trữ tình.

 

Các câu thơ về thời gian trong bài “Ánh trăng”:

- Hồi nhỏ sống với đồng

- hồi chiến tranh ở rừng

- Từ hồi về thành phố

 

Nội dung: 2 điểm

      Học sinh hoàn thành đoạn văn theo phép lập luận quy nạp: biết bám vào ngữ liệu, khai thác hiệu quả các tín hiệu nghệ thuật, có dẫn chứng, lí lẽ làm rõ ký ức kinh hoàng về “năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi” đồng thời thấy được vẻ đẹp của tình đoàn kết xóm làng, tình bà cao đẹp, vượt lên trên lửa đạn chiến tranh.

+ Ngọn lửa hung tàn, thiêu hủy dã man của quân thù

+  Tình làng nghĩa xóm đoàn kết, sẻ chia

+ Người bà kiên cường, giàu nghị lực, tình yêu và đức hi sinh; là chỗ dựa vững vàng cho con cháu…

* Hình thức: 2 điểm

- Đúng hình thức đoạn văn quy nạp

- Số câu:  khoảng 15 câu ( >< 2 câu)

- Có sử dụng câu có thành phần biệt lập tình thái, câu có biện pháp tu từ so sánh ( chú thích)

 

 

7,0 điểm

(1.0)

 

(1.0)

 

 

(1.0)

 

 

 

 

(4.0)

 

Lưu ý: Trên đây chỉ là những gợi ý, tổ chấm cần trao đổi, thống nhất để đánh giá.

- Khuyến khích những bài làm có dấu ấn riêng, sáng tạo, thuyết phục.