UBND HUYỆN THANH TRÌ

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO

ĐỀ KIỂM TRA KHẢO SÁT

NĂM HỌC 2019-2020

Môn: Ngữ văn 9

Thời gian làm bài: 120 phút

Ngày kiểm tra: 28/5/2020

Phần I (3 điểm). Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Sự kì lạ của Hạ Long là vô tận. Tạo hóa đã biết dùng đúng chất liệu hay nhất cho cuộc sáng tạo của mình: Nước. Chính Nước làm cho Đá vốn bất động và vô tri bỗng trở nên linh hoạt, có thể động đến vô tận, và có tri giác, có tâm hồn.”

                                   (Theo Nguyên Ngọc, “Hạ Long-Đá và Nước”)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt của đoạn trích trên.

Câu 2: Vì sao các danh từ chung “Đá”, “Nước” trong đoạn trích lại được viết hoa như danh từ riêng?

Câu 3: Giống như Đá và Nước Hạ Long, thiên nhiên quanh em cũng “có tri giác, có tâm hồn”; nhưng liệu mỗi chúng ta có “lắng nghe được tiếng nói của thiên nhiên”? Hãy viết một bài văn nghị luận khoảng 01 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về ý kiến “Lắng nghe tiếng nói của thiên nhiên sẽ mang đến cho con người bao điều kì diệu”.

Phần II(7 điểm).Trong hành trình chinh phục thiên nhiên của “Đoàn thuyền đánh cá”, Huy Cận đã ghi lại những lời ca giản dị mà tha thiết:

Ta hát bài ca gọi cá vào

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao

Biển cho ta cá như lòng mẹ

Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.

Câu 1:Đoạn thơ mở đầu bằng “bài ca gọi cá” và lời hát, khúc ca ấy cũng ngân nga suốt cuộc hành trình. Đó là khúc ca gì và tác giả làm thay lời của ai?

Câu 2. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh và nhân hóa được sử dụng trong hai câu thơ :

Biển cho ta cá như lòng mẹ

Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.

Câu 3: Kết thúc bài thơ-khúc tráng ca ấy là khúc ca khải hoàn rộn rã.

a. Chép chính xác khổ thơ kết thúc bài.

b. Bằng một đoạn văn nghị luận khoảng 12 câu theo phép lập luận diễn dịch, em hãy phân tích khổ thơ vừa chép. Trong đoạn văn có sử dụng phép nối và câu bị động. (Gạch dưới từ ngữ dùng làm phép nối và câu bị động được sử dụng).

Câu 4. Hai câu thơ “ Biển cho ta cá như lòng mẹ/Nuôi lớn đời ta tự buổi nào” gợi cho em nhớ tới tác phẩm nào đã học trong chương trình Ngữ văn trung học cơ sở cũng có những lời thơ mộc mạc, chân tình khi “biển lặng, cá đầy ghe”? Cho biết tên bài thơ, tên tác giả.

 

Chúc các em làm bài tốt!

 

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN THANH TRÌ

HƯỚNG DẪN CHẤM THI KHẢO SÁT -  MÔN NGỮ VĂN 9

NĂM HỌC 2019 – 2020

--------------------------------------

Câu

 

Hướng dẫn chấm

Biểu điểm

Phần I

Câu 1

 

Câu 2

 

 

 

 

Câu 3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Phương thức biểu đạt: Thuyết minh

 

Các danh từ chung: “Đá”, “Nước” trong đoạn trích  được viết hoa như danh từ riêng giúp Đá và Nước trở thành những cá thể riêng, có đời sống tâm hồn, tình cảm như con người.

 

* Kiểu bài: Nghị luận xã hội

* Vấn đề cần nghị luận: “Lắng nghe tiếng nói của thiên nhiên sẽ mang đến cho con người bao điều kì diệu”.

* Học sinh có thể có cách diễn đạt khác nhau song cần đảm bảo các yêu cầu về nội dung và hình thức:

Nội dung:

- Giải thích:

+ Thiên nhiên là tất cả những gì thuộc thế giới tự nhiên xung quanh chúng ta: đất đai, sông hồ, cây cối…

+ Lắng nghe tiếng nói của thiên nhiên là: biết quan sát, chú ý và biết trân trọng, yêu mến, bảo vệ…thiên nhiên.

- Bàn luận (sử dụng lí lẽ và dẫn chứng để làm rõ) :

+ Lắng nghe để thấu hiểu, để thấy những điều kì diệu từ thiên nhiên: kì diệu từ sự tươi đẹp, phong phú của thiên nhiên; từ những giá trị vật chất và tinh thần mà thiên nhiên đem đến cho cuộc sống con người; từ những thông điệp mà thiên nhiên gửi gắm.

 + Lắng nghe để thấy được thực trạng của thiên nhiên và mối quan hệ mật thiết giữa thiên nhiên với cuộc sống con người.

+ Lắng nghe để biết được trách nhiệm của mình với thiên nhiên để từ đó có cách ứng xử phù hợp

+ Những điều kì diệu từ thiên nhiên chỉ đến khi con người biết trân trọng thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên.

+ Phê phán những hành động tàn phá thiên nhiên (để thiên nhiên phải “kêu cứu” thậm chí “nổi giận”).

- Có những liên hệ và thông điệp phù hợp.

 Hình thức:

- Đoạn văn, khoảng 01 trang giấy thi

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục, mạch lạc

 

3,0 điểm

(0,5)

 

(0,5)

 

 

 

 

(2,0)

 

 

       1,5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    

 

    0,5

 

 

 

Phần II

Câu 1

 

 

 

 

 

 

 

Câu 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Câu 3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Câu 4

 

Đoạn thơ mở đầu bằng “bài ca gọi cá” và lời hát, khúc ca ấy cũng ngân nga suốt cuộc hành trình.

- Đó là khúc tráng ca về lao động và về thiên nhiên đất nước giàu đẹp.

- Tác giả làm thay lời của người dân chài nói riêng, người lao động nói chung – những con người đang ngày đêm hăng say lao động dựng xây đất nước.

 

 

Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh và nhân hóa được sử dụng trong hai câu thơ :

Biển cho ta cá như lòng mẹ

Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.

- Xác định: tác giả so sánh biển như lòng mẹ; nhân hóa biển qua hành động “nuôi lớn” con người.

- Tác dụng:

+  Ca ngợi vai trò của biển cả quê hương: chở che, nuôi dưỡng con người.

+ Thể hiện tình cảm trân trọng, tri ân biển cả.

 

a. Chép chính xác khổ thơ kết thúc bài.

b. Viết đoạn văn:

* Nội dung: 2 điểm

Học sinh hoàn thành đoạn văn diễn dịch: biết bám vào ngữ liệu, khai thác hiệu quả các tín hiệu nghệ thuật, có dẫn chứng, lí lẽ làm rõ cảnh đoàn thuyền trở về trong buổi bình minh:

+  Cảnh thiên nhiên hùng vĩ, tráng lệ.

+  Niềm vui thắng lợi sau chuyến đi biển bội thu.

* Hình thức: 2 điểm ( Mỗi ý đúng được 0,5 điểm)

- Đúng hình thức đoạn diễn dịch

- Số câu:  khoảng 12 câu ( >< 2 câu)

- Có sử dụng câu bị động

- Có phép nối

( chú thích)

 

- Bài thơ: “Quê hương”

- Tác giả: Tế Hanh

7,0 điểm

(1,0)

 

        0,5

 

        0,5

 

 

 

(1,0)

 

 

 

 

0,25

 

0,75

 

 

 

(4,5)

0,5

4,0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(0,5)          0,25      0,25

 

Lưu ý: Trên đây chỉ là những gợi ý, tổ chấm cần trao đổi, thống nhất để đánh giá.