UBND HUYỆN THANH TRÌ

 PHÒNG GIÁO  DỤC & ĐÀO TẠO

---------------------

                                  ĐỀ THI KHẢO SÁT LỚP 9

                 Năm học 2017 – 2018

               --------------------------

                                                                    Môn: Ngữ  văn

                                                                    Ngày thi: 26/4/2018

ĐỀ CHÍNH THỨC                                                                    

Thời gian: 120 phút ( không kể thời gian giao đề)

 

          Phần I (4 điểm). Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Chúng ta  đến đây để cố gắng chống lại việc đó, đem tiếng nói của chúng ta tham gia vào bản đồng ca của những người đòi hỏi một thế giới không có vũ khí và một cuộc sống hòa bình, công bằng. Nhưng dù cho tai họa có xảy ra thì sự có mặt của chúng ta ở đây cũng không phải là vô ích.”

                                                     ( G.G. Macket – Trích “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình”)

1. “Chúng ta  đến đây để cố gắng chống lại việc đó” – “Việc đó” mà tác giả đề cập đến trong đoạn trích trên là việc gì?

2. Vì sao tác giả khẳng định “dù cho tai họa có xảy ra thì sự có mặt của chúng ta ở đây cũng không phải là vô ích.”?

3. Một cuộc sống hòa bình luôn là niềm mơ ước của tất cả mọi người. Bàn về vấn đề này, có ý kiến cho rằng:Hãy bắt đầu xây dựng một thế giới hòa bình bằng tình thương yêu và sự thấu hiểu”.

Hãy viết bài văn khoảng 01trang giấy thi nêu suy nghĩ của em về ý kiến trên.

Phần II. (6 điểm). Cho câu thơ sau trích trong bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt:

                   Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa!

                                                                              ( Trích Sách giáo khoa Ngữ văn 9, tập 1)

 

1. Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ “Bếp lửa”.

2. Xét về mục đích nói, câu thơ trên thuộc kiểu câu gì?

3. Có ý kiến cho rằng: “Chỉ với tám dòng thơ trong bài thơ “Bếp lửa”, tác giả Bằng Việt đã thể hiện những suy ngẫm sâu sắc của mình về hình ảnh bà và bếp lửa.”

a. Chép chính xác bảy câu thơ trước của câu thơ trên để hoàn thiện khổ được nhắc tới trong nhận định trên.

b. Hãy viết đoạn văn diễn dịch  khoảng 15 câu phân tích khổ thơ em vừa chép để làm sáng tỏ nhận định trên. Trong đoạn văn có sử dụng thành phần khởi ngữ và phép lặp để liên kết (gạch dưới thành phần khởi ngữ và từ ngữ dùng làm phép lặp).

4. Bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt đã gợi nhắc mỗi chúng ta về một đạo lý tốt đẹp của dân tộc. Hãy chép một câu tục ngữ thể hiện đạo lý đó.

--------------------- Chúc các em làm bài tốt -------------------

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

HƯỚNG DẪN CHẤM THI KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN 9

--------------------------------------

Câu

 

Hướng dẫn chấm

Biểu điểm

Phần I

Câu 1

 

 

 

Câu 2

 

 

 

 

 

 

 

 

Câu 3

 

 

 

 

 

 

 

- Việc đó mà tác giả đề cập đến là nguy cơ chiến tranh hạt nhân – đe dọa sự sống trên toàn trái đất.

 

-  Tác giả khẳng địnhdù cho tai họa có xảy ra thì sự có mặt của chúng ta ở đây cũng không phải là vô ích” là vì:

+ Bài viết trên đã chỉ ra những hậu quả khủng khiếp của chiến tranh hạt nhân -> kêu gọi mọi người cùng lên án

+ Việc mọi người họp bàn, lên tiếng, đưa ra lời kêu gọi chấm dứt chạy đua vũ trang, thủ tiêu vũ khí hạt nhân sẽ góp phần tích cực để đẩy lùi nguy cơ chiến tranh hạt nhân, mang lại hòa bình, môi trường sống an toàn cho thế giới.

 

 

* Kiểu văn bản: Nghị luận xã hội từ một tác phẩm văn học

* Vấn đề cần bàn luận: “Hãy bắt đầu xây dựng một thế giới hòa bình bằng tình thương yêu và sự thấu hiểu”.

* Nội dung: Học sinh có thể có các cách diễn đạt khác nhau song cần đảm bảo nội dung:

- Tình thương yêu: là sự quan tâm, cảm thông, chia sẻ, …

- Sự thấu hiểu: hiểu một cách sâu sắc và tường tận…

-> Tình cảm đẹp, nhân văn.

- Tình thương yêu và sự thấu hiểu góp phần xây dựng một thế giới hòa bình.

- Tình thương yêu và sự thấu hiểu có một sức mạnh phi thường:

+ Giúp con người vượt qua mọi khó khăn, trở ngại-> vươn tới một cuộc sống tốt đẹp, thành công

+ Xóa tan mọi hiểu lầm, thù hận, xoa dịu mọi đau thương -> xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, thân thiện, đầy nhân ái bao dung với mỗi cá nhân và tập thể…

- Rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân

- HS lấy dẫn chứng trong văn học : tác phẩm “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình”, …  và trong cuộc sống để chứng minh.

* Hình thức:

- Đúng hình thức một bài văn, đảm bảo độ dài  theo quy định (khoảng 01 trang giấy thi)

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục, mạch lạc

 

4,0 đ

1,0

 

 

1,0

 

  (0,5)

 

  (0,5)

 

 

 

 

 

2,0

 

 

 

(1,5)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  (0,5)

Phần II

Câu 1

 

 

Câu 2

 

 

Câu 3

  1.  
  2.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Câu 4                   

 

- Hoàn cảnh sáng tác bài thơ “Bếp lửa”: Năm 1963, khi tác giả đang học tập tại nước ngoài

 

- Xét theo mục đích nói, câu thơ “Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa!”  là câu cảm thán.

 

- Chép chính xác bảy câu thơ trước câu “Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa!”

*Viết đoạn:

1. Hình thức: (Mỗi ý được 0,5 điểm)

- Đúng hình thức đoạn diễn dịch

- Số câu:  khoảng 15 câu ( >< 2 câu)

- Có sử dụng thành phần khởi ngữ và phép lặp ( chú thích rõ)

2. Nội dung:

* Chủ đề: “Chỉ với tám dòng thơ trong bài thơ “Bếp lửa”, tác giả Bằng Việt đã thể hiện những suy ngẫm sâu sắc của mình về hình ảnh bà và bếp lửa.”

- Suy ngẫm về cuộc đời bà:

+ Từ láy “lận đận” đảo lên đầu

+ Hình ảnh ẩn dụ “nắng mưa” lặp lại

-> Khái quát cả một cuộc đời đầy lo toan, vất vả nhưng dù vậy, bà vẫn giữ thói quen dậy sớm nhóm bếp lửa – chia sẻ tình yêu thương bằng tất cả tấm lòng nâng niu, chăm chút “ấp iu”, “nồng đượm”.

- Suy ngẫm về hình ảnh bếp lửa: Từ “nhóm” được lặp lại nhiều lần, mang nhiều lớp nghĩa:

+ Nghĩa thực: nhóm lên một bếp lửa có thật để sưởi ấm, để nấu chín thức ăn.

+ Nghĩa ẩn dụ: Bà thắp lên trong cháu bao tình cảm tốt đẹp, thiêng liêng từ hành động nhóm bếp giản dị:

. Tình cảm gia đình ấm áp, ngọt bùi như khoai sắn.

. Tình cảm xóm giếng đoàn kết, sẻ chia

. Bà còn thắp lên trong cháu bao ước mơ, bao tâm tình tuổi nhỏ.

-> Bà không chỉ làm công việc giản dị khởi đầu một ngày – nhóm bếp, thắp lên ánh sáng của ngày mới mà bà còn làm công việc cao cả thiêng liêng- bồi đắp tâm hồn, thắp lên tương lai cho cả đời người.

- Cảm xúc của cháu:

+ Thán từ ôi đặt ở đầu câu

+ Đảo ngữ: kì lạ, thiêng liêng

+ Dấu gạch ngang trước từ "bếp lửa"

-> Niềm hạnh phúc dâng trào khi cháu khám phá ra những ý nghĩa sâu xa từ hành động nhóm bếp giản dị, tấm lòng cao cả thiêng liêng ẩn sau hình ảnh bà đơn sơ, mộc mạc.

 

- Câu tục ngữ: HS chép chính xác một trong các câu tục ngữ thể hiện truyền thống biết ơn của dân tộc:

+ Uống nước nhớ nguồn

+ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

...

6,0 đ

0,5

 

 

0,5

 

 

0,5

 

4,0

(2,0)

 

 

 

 

(2,0)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0,5

 

 

 

 

 

 

 

 

Lưu ý:

  • Trên đây chỉ là những gợi ý, tổ chấm cần trao đổi, thống nhất để đánh giá.
  • Giám khảo căn cứ các mức điểm trên để chấm phù hợp.