UBND HUYỆN THANH TRÌ

ĐỀ CHÍNH THỨC

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

KỲ THI HỌC SINH GIỎI

CÁC MÔN KHOA HỌC LỚP 9 CẤP HUYỆN

Năm học 2018-2019

 
 
 

Môn thi: SINH HỌC

Ngày thi: 27/11/2018

        Thời gian làm bài: 45 phút

Phách:

Điểm

Giám khảo

Bằng số

Bằng chữ

Họ và tên

 

 

1/

 

2/

 

 

Phần 1. Trắc nghiệm khách quan (10 câu, mỗi câu 1 điểm)

Thí sinh khoanh tròn vào một lựa chọn đúng.

Câu 1. Yếu tố nào sau đây không tham gia vào quá trình đông máu?

  1. Tiểu cầu.
  2. Bạch cầu.
  3. Chất sinh tơ máu.
  4. Ca2+.

Câu 2. Tế bào được sinh ra, rồi lớn lên, đến một kích thước nhất định thì chúng sẽ phân chia tạo thành các tế bào con. Các tế bào con lại lớn lên, rồi phân chia,… nhờ đó cơ thể thực vật mới ngày càng to và cao lên được. Vậy từ một tế bào thực vật ban đầu, sau hai lần phân chia số tế bào con tạo thành sẽ là bao nhiêu?

  1. 2.                               B. 3.                     C. 4.                     B. 8.

Câu 3. Những bộ phận nào sau đây chỉ có ở tế bào thực vật mà không có ở tế bào động vật?

          A. Lục lạp và nhân tế bào.               

B. Không bào và nhân tế bào.         

C. Chất tế bào và màng sinh chất.

D. Vách tế bào và lục lạp.

Câu 4. Trai tự vệ bằng cách nào, cấu tạo nào của trai đảm bảo cách tự vệ đó của trai có hiệu quả?

  1. Chui sâu xuống bùn; có vỏ cứng rắn.
  2. Lọc chất độc; có vỏ cứng rắn và cơ khép vỏ khỏe.
  3. Co chân, khép vỏ; có vỏ cứng rắn và cơ khép vỏ khỏe.
  4. Thò chân và vươn dài trong bùn; có vỏ cứng rắn và cơ khép vỏ khỏe.

Câu 5. Động vật nào dưới đây có hệ tuần hoàn tiến hóa nhất?

  1. Cá chép.
  2. Ếch nhái.
  3. Rắn.
  4. Cá voi.

Câu 6. Nhiễm sắc thể giới tính của người mắc hội chứng Tơcnơ là:

  1. XXX.
  2. OX.
  3. XXY.
  4. OY.

0

Câu 7. Một gen có 3900 liên kết hiđrô, nuclêôtit loại A chiếm tỉ lệ 20%, tổng số nuclêôtit của gen. Chiều dài của gen là:

0

5100 A. 

0

2550 A.

0

4080 A.

  1. 2040 A.

Câu 8. Một tế bào của người có 22 nhiễm sắc thể thường và 1 cặp nhiễm sắc thể giới tính XY, câu khẳng định nào sau đây về tế bào này là đúng:

          A. Đó là tinh trùng n-1.          

B. Đó là tế bào trứng đã thụ tinh.                       

C. Đó là tinh trùng n+1.          

D. Đó là tế bào sinh dưỡng.

Câu 9. Co cơ là quá trình:

  1. Dị hóa.
  2. Sinh công.
  3. Giải phóng năng lượng.
  4. Chuyển hóa năng lượng.

Câu 10. Một tế bào sinh tinh có kiểu gen là AaBbDd, giảm phân bình thường tối đa tạo được số loại tinh trùng là:

A. 1.                     B. 2.                      C. 4.                      D. 8.

Phần II. Tự luận (10 điểm)

Câu 1. (2,5 điểm)

a. Nhận xét sự tiến hóa về tổ chức cơ thể ở động vật, điều đó có ý nghĩa gì?

b. Nêu sự khác nhau giữa hô hấp thường và hô hấp sâu?

c. Bệnh nhân suy thận có thể chết sau vài ngày do nhiễm độc những chất thải của chính cơ thể mình. Rất may, họ có thể được cứu sống nếu được cấp cứu kịp thời với sự hỗ trợ của thận nhân tạo. Hãy trình bày một cách khái quát về nguyên lý cấu tạo và hoạt động của thận nhân tạo?

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

Câu 2. (2,5 điểm)

a. Nêu sự khác nhau về độ dày, khả năng đàn hồi của thành động mạch, tĩnh mạch và mao mạch. Cho biết ý nghĩa thích nghi của sự khác nhau đó?

b. Khi đo huyết áp của bệnh nhân, bác sĩ thấy bệnh nhân A có huyết áp tâm thất là 170 mmHg, huyết áp động mạch 110 mmHg (đo ở vòng tuần hoàn lớn), bệnh nhân B có huyết áp tâm thu là 120 mmHg, huyết áp tâm trương 50 mmHg (đo ở động mạch cánh tay). Em hãy dự đoán những sai lệch trong cấu tạo hệ tuần hoàn của hai bệnh nhân nói trên. Giải thích?

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

Câu 3 (5 điểm).

a. Khi cho lai 2 cây cà chua bố mẹ (P) với nhau, được F1 có kiểu gen đồng nhất. Cho F1 giao phấn với 2 cây cà chua khác, kết quả thu được:

- Với cây thứ nhất: 150 quả đỏ, tròn; 151 quả đỏ, dẹt; 51 quả vàng, tròn; 50 quả vàng, dẹt.

- Với cây thứ hai: 180 quả đỏ, tròn; 181 quả vàng, tròn; 61 quả đỏ, dẹt; 60 quả vàng, dẹt.

Hãy xác định kiểu gen, kiểu hình của P, F1, cây thứ nhất và cây thứ hai. Viết các sơ đồ lai minh họa?

          b. Một gen cấu trúc có chiều dài 4569,6A0, có tỉ lệ A/X = 1/3. Một đột biến xảy ra không làm thay đổi số lượng nuclêôtit của gen nhưng làm cho tỉ lệ A/X = 33,598/100. Hãy cho biết:

          - Đột biến trên thuộc loại nào?

          - Số liên kết hiđrô của gen thay đổi như thế nào?

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

.................................................................................................................................

-------------------------Hết-------------------------

Giám thị coi thi không giải thích gì thêm. Chúc các em đạt kết quả cao!

 

Đáp án đề thi các môn khoa học - Môn Sinh học - Năm học 2018-2019

Phần 1. Trắc nghiệm khách quan (10 câu mỗi câu 1 điểm)

Câu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Đáp án

B

C

D

C

D

B

A

C

B

B

Phần II. Tự luận (10 điểm)

Câu 1. (2,5 điểm)

 

 

a. Nhận xét sự tiến hóa về tổ chức cơ thể ở động vật, điều đó có ý nghĩa gì?

Trả lời:

- Trong quá trình tiến hóa của động vật, các hệ cơ quan được hình thành và hoàn chỉnh dần thông qua quá trình phức tạp hóa tổ chức cơ thể của các lớp động vật, điều đó thể hiện ở sự phân hóa về cấu tạo và chuyên hóa về chức năng.

- Ý nghĩa: Các cơ quan hoạt động có hiệu quả hơn, nâng cao chất lượng hoạt động của cơ thể; giúp thích nghi với điều kiện sống thay đổi trong quá trình tiến hóa của động vật

0,5đ

 

0,25

 

 

0,25

 

 

b. Nêu sự khác nhau giữa hô hấp thường và hô hấp sâu?

Trả lời:

Hô hấp thường

Hô hấp sâu

- Diễn ra một cách tự nhiên, không ý

thức.

- Số cơ tham gia vào hoạt động hô hấp

ít hơn (Cơ hoành, các cơ liên sườn).

 

 

 

- Các cơ co với lực trung bình.

- Lượng khí hữu ích vào đến phế nang

thấp hơn.

- Là hoạt động có ý thức.

 

- Số cơ tham gia vào hoạt dộng hô hấp

nhiều hơn (ngoài các cơ tham gia trong

hô hấp thường còn có sự tham gia của cơ ức đòn chũm, cơ ngực to, cơ ngực bé,...)

- Các cơ co tận lực.

- Lượng khí hữu ích vào đến phế nang cao hơn

 

1,0đ (mỗi ý 0,25 đ)

 

c. Bệnh nhân suy thận có thể chết sau vài ngày do nhiễm độc những chất thải của chính cơ thể mình. Rất may, họ có thể được cứu sống nếu được cấp cứu kịp thời với sự hỗ trợ của thận nhân tạo. Hãy trình bày một cách khái quát về nguyên lý cấu tạo và hoạt động của thận nhân tạo?

Trả lời:

- Thận nhân tạo là 1 máy lọc máu mà phần cơ bản, quan trọng của nó là lớp màng lọc được con người chế tạo mô phỏng cấu trúc của vách mao mạch cầu thận.

- Phía trong lớp màng này là máu động mạch của cơ thể với áp lực cao nhờ sự hỗ trợ

của máy bơm, phía ngoài màng là dung dịch nhân tạo được pha chế giống hệt huyết

tương, chỉ khác là không có chất thải.

- Chênh lệch nồng độ giữa 2 phía màng giúp các chất thải trong máu khuếch tán sang dung dịch và máu được lọc sạch lại qua tĩnh mạch về cơ thể.

1,0đ

 

 

 

 

0,25

 

0,5

 

0,25

 

 

Câu 2. (2,5 điểm)

 

 

a. Nêu sự khác nhau về độ dày, khả năng đàn hồi của thành động mạch, tĩnh mạch và mao mạch. Cho biết ý nghĩa thích nghi của sự khác nhau đó?

Trả lời:

- Thành động mạch dày, khả năng đàn hồi lớn, thích nghi với việc nhận máu từ tim tống ra theo chu kì với áp lực lớn.

- Thành tĩnh mạch mỏng hơn, độ đàn hồi yếu hơn, thích nghi với áp lực máu trong tĩnh mạch giảm xuống rất thấp, vận tốc chậm và duy trì ổn định.

- Thành mao mạch rất mỏng (chỉ cấu tạo bởi 1 lớp biểu bì dẹt), khả năng đàn hồi kém nhất, thích nghi với việc máu chảy chậm, áp lực thấp à thuận tiện thực hiện sự TĐC giữa máu và TB.

1,5đ

(mỗi ý 0,5 đ)

 

b. Khi đo huyết áp của bệnh nhân, bác sĩ thấy bệnh nhân A có huyết áp tâm thất là 170 mmHg, huyết áp động mạch 110 mmHg (đo ở vòng tuần hoàn lớn), bệnh nhân B có huyết áp tâm thu là 120 mmHg, huyết áp tâm trương 50 mmHg (đo ở động mạch cánh tay). Em hãy dự đoán những sai lệch trong cấu tạo hệ tuần hoàn của hai bệnh nhân nói trên. Giải thích?

Trả lời:

- Người này bị hẹp van động mạch chủ trái (van thất động trái)

Vòng tuần hoàn lớn do tâm thất trái bơm máu đi. Mà huyết áp cao bất thường, huyết

áp động mạch không giống huyết áp tâm thất, mà thấp hơn.

à Hẹp van thất động trái cản trở máu vào động mạch.

- Người này bị hở van động mạch chủ trái (van thất động trái)

Huyết áp được đo ở cánh tay à bơm từ tâm thất trái

Van thất động trái hở (đóng không chặt) nên máu tràn ngược trở lại tâm thất à giảm

huyết áp tâm trương.

(mỗi ý 0,5 đ)

 

Câu 3. (5,0 điểm)

 

 

a. (3đ)

 

 

* Ở phép lai với cây thứ nhất :

- Xét riêng từng cặp tính trạng :

+ Đỏ:vàng = 3:1 → Đỏ là tính trạng trội (A), vàng là tính trạng lặn (a)

→ F1 x cây 1: Aa x Aa (1)

+ Tròn:dẹt = 1:1 → F1 x cây 1: Bb x bb (2)

F2-1: (3 đỏ: 1 vàng) x (1 tròn: 1 dẹt) = 3 đỏ, tròn: 3 đỏ, dẹt: 1 vàng, tròn: 1 vàng, dẹt

→ 2 cặp tính trạng này PLĐL với nhau.

* Ở phép lai với cây thứ hai

Tròn:dẹt = 3:1 → tròn là tính trạng trội (B), dẹt là tính trạng lặn (b)

→ F1 x cây 2: Bb x Bb (3)

Đỏ : vàng = 1 : 1 → F1 x cây 2: Aa x aa (4)

(1), (2), (3), (4)→ F1 có kiểu gen AaBb , Kiểu hình: đỏ, tròn                                                                                                      

→ cây thứ nhất Aabb (đỏ, dẹt)                                                                                                  

→ cây thứ hai aaBb  (vàng, tròn)                                                                                                      

→ P: AABB x aabb hoặc AAbb x aaBB

 KH: đỏ, tròn x vàng, dẹt hoặc đỏ, dẹt x vàng, tròn                                                                                                        

Viết sơ đồ lai từ P đến F1; viết sơ đồ lai F1 với cây thứ nhất và thứ hai

 

 

0,25

 

0,25

 

0,25

 

 

 

0,25

0,25

0,25

0,25

0,25

0,25

 

0,75

b. (2,0đ)

 

*Gen chưa đột biến:

- Ta có: N = Lx2/3,4 =  4569,6x2/3,4 = 2688 Nu

- Số lượng từng loại Nu của gen A/X = 1/3 và A+X = Nu/2 = 1344

à A = T = 336; G=X= 1008 (1)

*Gen đột biến

A/X = 33,598/100 và A + X = 1344

à A = T = 338; G = X = 1006 (2)

Từ 1 và 2 chứng tỏ đột biến trên thuộc loại thay thế 2 cặp G-X hoặc 2 cặp           X-G bằng 2 cặp A-T hoặc 2 cặp T-A.

Số liên kết hiđrô của gen sau đột biến giảm 2 liên kết.

0,5

 

 

 

0,5

 

 

0,5

 

0,5